HENDESE-İ MÜLKİYE

CIVIL ENGINEER - (SİVİL) İNŞAAT MÜHENDİSİ

Mühendis kelimesi Arapça kökenli "hendese" yani geometri kelimesinden türemiş geometri bilen anlamına gelir. Osmanlı Devleti' nde askeri kökenli bir eğitim modeliyle ordu ihtiyaçlarını karşılamakla başlamasına müteakip sivil ihtiyaçları da gideren bir meslek alanına dönüşmüştür.

1773 Mühendishâne-i Bahrî Hümâyûn

1775 İstanbul Haliç Tersâne-i Âmire-              Hendese Odası

1781 Mühendishâne 

1795 Mühendishâne-i Cedîde 

1806 Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn

1883 Hendese-i Mülkiye Mektebi

1909 Mühendis Mekteb-i Âlîsi

1928 Yüksek Mühendis Mektebi

1944 İstanbul Teknik Üniversitesi


*Mimar SİNAN (1489-1588) 

Aslında Mimarlık ve İnşaat mühendisliği henüz birbirinden ayrılmamış toplam bir disiplin iken ilk inşaat mühendisi 1586 tarihli bir Vakfiye'ye istinaden Mimar Sinan sayılmalıdır.

Bkz. Evliya ÇELEBİ- Seyahatname 
Edirne Selimiye Cami'si için Mimar Sinan'a atfen "Mimar ve Mühendis-i Kâmil" 



























*Mühendislik eğitimine önceleri askeri amaçlarla başlanılmışsa da gerek demiryolu yapımı konusunda gerek diğer teknik konularda eksiklik hissedilerek sivil mühendislik eğitimi (1909) anlayışına dönülmüştür. Nafia Nezareti'ne (Bayındırlık Bakanlığı) bağlı bir okul olarak devam etmiştir. Derslerinden de anlaşılacağı üzere İnşaat, Harita ve Mimarlık alanlarını içinde toplayan toplam bir disiplin olarak var olmuştur.

*Zemin Mekaniği biliminin en önemli hocası Prof.Dr. Karl Von Terzaghi 1916 yılında İstanbul'a gelerek 1919'da İstanbul'un işgali ile kapatılana kadar Hendese-i Mülkiye Mektebi' nde ders vermiştir. Buradan sonra da Robert Koleji' nde öğretim üyeliği yapan Terzaghi 1924 yılında "Erdbaumechanik" kitabıyla bilim dünyasında isminden söz ettirmesiyle MIT Üniversitesi'nden davet almış ve Amerika'ya gitmiştir.

Hendese-i Mülkiye Dersleri (1883)

1. sınıf: Cebr-i âdî, Hendese ve Tatbikatı, Osmanlı Coğrafyası, Müsellesât-ı Müsteviyye (Düzlem trigonometri) ve Küreviyye, Kitâbet-i Osmâniyye, Fransızca, Eşkâl-i Hendesiyye Tersîmi, Resm-i Mücessem (Teknik resim), Arazi Üzerine Hendese

2. sınıf: Topoğrafya, Hendese-i Resmiyye (Tasarı Geometri), Fizik, Cebr-i âlâ, Hesâb-ı Temâmî (İntegral) ve Tefâzuli (Diferansiyel), Kitâbet-i Osmâniyye, Fransızca

3. sınıf: Cerr-i Eşkâl ile Umûmen Tatbikatı, Turuk-i âdiye, Fenn-i kısm-ı arazi, Muhtasar ilmi hey’et ve Kimya, Kitâbet-i Osmâniyye, Fransızca, Resm-i Mücessem, Üm-i tabakat-il-arz (Jeoloji)

4. sınıf: Demiryolları, Alelumûm Köprüler, Nakl-i Miyâh (Su getirme), Fenn-i Mîmârî, İnşaat ve Usûl-i keşf, Fransızca.